Nhà diện tích nhỏ, từ khoảng 30 đến 60 m² đất, rất phổ biến ở các thành phố lớn. Diện tích hạn chế khiến nhiều gia đình lo nhà sẽ tối, bí và chật, nhưng nếu tính toán kỹ từ đầu thì một căn nhà nhỏ vẫn có thể rộng, sáng và đủ chỗ cho cả gia đình nhiều thế hệ. Bài viết tổng hợp những nguyên tắc thiết kế nhà diện tích nhỏ, kèm ảnh Khánh House, căn nhà phố 5 tầng trên khu đất khoảng 56 m² ở Bình Thạnh do TDArchitects thiết kế và thi công. Hai ảnh đầu bài là mặt tiền căn nhà với hệ cửa lá sách màu gỗ.
Nhà diện tích nhỏ thường gặp khó khăn gì?
- Thiếu ánh sáng và gió: nhà ống bị kẹp hai bên, chỉ lấy sáng được ở mặt trước, mặt sau.
- Cầu thang chiếm nhiều chỗ: với mặt bằng nhỏ, cầu thang có thể chiếm một phần đáng kể diện tích mỗi tầng.
- Thiếu chỗ cất đồ: đồ đạc bày ra ngoài làm nhà trông chật hơn.
- Nhiều nhu cầu trên ít mét vuông: chỗ để xe, bếp, phòng thờ, phòng ngủ cho nhiều thế hệ.
Nguyên tắc thiết kế nhà diện tích nhỏ
1. Phát triển theo chiều cao, mỗi tầng một chức năng rõ
Khi đất nhỏ, xây thêm tầng (trong giới hạn quy hoạch cho phép) là cách tăng diện tích sử dụng hiệu quả. Nên chia rõ: tầng trệt để xe, tiếp khách hoặc bếp; các tầng giữa là phòng ngủ; tầng trên cùng là phòng thờ, giặt phơi và sân thượng. Khánh House được thiết kế 5 tầng theo nhu cầu sinh hoạt của một gia đình hai thế hệ.
2. Giếng trời và khoảng thông tầng để lấy sáng
Một giếng trời nhỏ ở giữa hoặc cuối nhà, có mái lấy sáng và chừa khe thoáng, giúp ánh sáng xuống các tầng dưới và tạo luồng gió đối lưu. Nên kết hợp giếng trời với cầu thang để tiết kiệm diện tích.
3. Mặt tiền vừa lấy sáng vừa che nắng
Nhà nhỏ thường chỉ có một mặt tiền nên cần tận dụng tối đa. Cửa kính lớn kết hợp lam, cửa lá sách mở được giúp phòng sáng mà vẫn kín đáo, giảm nắng chiều và tiếng ồn từ đường. Ban công nhỏ, bồn cây trên mặt tiền cũng làm nhà mát hơn.


4. Cầu thang gọn, đặt đúng chỗ
Cầu thang nên đặt dọc một bên tường hoặc ở giữa nhà gắn với giếng trời. Bản thang mỏng, lan can kính hoặc thanh mảnh giúp không gian trông thoáng. Gầm cầu thang có thể làm tủ, kệ hoặc nhà vệ sinh nhỏ.
5. Nội thất âm tường, đa năng
- Tủ kịch trần, tủ âm tường để cất đồ, giữ mặt sàn trống.
- Giường có ngăn kéo, bàn gấp, kệ treo tường.
- Màu sáng cho tường và trần, điểm nhấn gỗ để ấm áp.
- Hạn chế vách đặc giữa các không gian chung; dùng vách kính hoặc kệ thoáng.
Cách bố trí phòng ngủ nhỏ trong căn nhà này, bạn có thể xem ở bài trang trí phòng ngủ.
6. Nhà vệ sinh gọn, dễ lau chùi
Nhà vệ sinh trong nhà nhỏ nên tách khô và ướt bằng vách kính, dùng gạch khổ lớn, tủ lavabo treo tường để dễ lau chùi và trông rộng hơn. Cửa sổ nhỏ hoặc quạt hút giúp phòng khô thoáng. Ở Khánh House, phòng tắm chính tách khu tắm đứng và bồn cầu bằng vách kính, sàn và tường dùng gạch khổ lớn, tủ lavabo gỗ đặt dài theo tường.


Một ví dụ khác: nhà phố mặt tiền hẹp
Năm 2017, TDA bàn giao một căn nhà phố mặt tiền hẹp với tiến độ khoảng 3 tháng 10 ngày. Mặt tiền được chia thành khối kính lớn có khung trắng bao quanh, ban công kính nhỏ ở các tầng, tầng trên cùng lùi vào, phía trước là sân thượng có khung và lam che.


Những điều nên tính trước khi xây nhà diện tích nhỏ
- Quy hoạch: số tầng, chiều cao, khoảng lùi cho phép quyết định diện tích sử dụng.
- Móng và kết cấu: nhà nhỏ nhưng cao tầng vẫn cần khảo sát nền, tính móng kỹ; thi công sát nhà bên cần biện pháp chống ảnh hưởng.
- Cửa sổ và giếng trời: tính ngay từ phương án mặt bằng, không thêm về sau.
- Điện nước và điều hòa: chừa sẵn vị trí cục nóng, đường ống để mặt tiền gọn.
Với nhà phố nhiều tầng, bạn có thể đọc thêm bài nhà phố 4 tầng và kích thước cửa sổ.
Câu hỏi thường gặp về nhà diện tích nhỏ
Đất khoảng 40-60 m² nên xây mấy tầng?
Tùy quy hoạch và nhu cầu, nhà phố trong thành phố thường từ 3 đến 5 tầng. Cần kiểm tra số tầng, chiều cao tối đa cho phép ở khu vực trước khi lên phương án.
Nhà nhỏ có nên làm thang máy không?
Nhà từ 4-5 tầng trở lên, có người lớn tuổi, có thể cân nhắc thang máy gia đình loại nhỏ. Nên chừa sẵn hố thang ngay khi thiết kế để không phải đục phá về sau.
Làm sao để nhà nhỏ không bị nóng?
Kết hợp giếng trời có khe thoáng, lam che nắng mặt tiền, chống nóng mái và sân thượng có cây xanh.
Bạn đang có một mảnh đất nhỏ?
TDArchitects có 20 năm kinh nghiệm thiết kế và thi công nhà ở. Bạn có thể xem dự án Khánh House, báo giá thiết kế hoặc liên hệ để cùng trao đổi về khu đất của bạn.


