Gạch không nung là loại gạch không qua lò nung, được tạo hình rồi đóng rắn nhờ xi măng hoặc bằng hơi nước áp suất cao. Ngày càng nhiều công trình dùng gạch không nung cho tường bao, tường ngăn, tường rào, vì gạch nhẹ hơn hoặc viên lớn hơn nên xây nhanh. Bài viết này giới thiệu các loại gạch không nung thường gặp, kích thước phổ biến, khi nào nên dùng và những lưu ý khi xây. Ảnh đầu bài là tường gạch đất nung ở một công trình nhà trẻ năm 2017, để bạn so sánh với các loại gạch không nung bên dưới.
Gạch không nung khác gạch đất nung thế nào?
- Gạch đất nung: làm từ đất sét, nung trong lò ở nhiệt độ cao. Đây là loại gạch quen thuộc, viên nhỏ (gạch thẻ, gạch ống), thợ nào cũng quen xây.
- Gạch không nung: làm từ xi măng, cát, đá mạt, tro bay hoặc các phụ gia; đóng rắn tự nhiên hoặc chưng áp, không cần đốt lò. Viên thường lớn hơn, có loại rất nhẹ.
Nếu cần phân biệt chung các loại gạch dùng trong xây dựng (gạch xây, gạch ốp lát), bạn có thể xem bài phân biệt các loại gạch phổ biến.
Ưu và nhược điểm của gạch không nung
- Ưu điểm: không dùng đất sét và không đốt lò; viên lớn nên xây nhanh, ít mạch vữa; gạch AAC nhẹ, giảm tải trọng tường và cách nhiệt tốt.
- Nhược điểm: cần vữa và cách xây đúng loại gạch, đội thợ phải quen; gạch chưa đủ ngày dưỡng hộ dễ co ngót gây nứt; gạch nhẹ hút nước nên tường ngoài cần chống thấm kỹ; treo đồ nặng cần tắc kê phù hợp; chất lượng không đều giữa các nhà sản xuất.
Các loại gạch không nung thường gặp
1. Gạch bê tông đặc (gạch xi măng cốt liệu)
Viên đặc, nặng, chịu lực tốt, kích thước gần với gạch thẻ nên thợ dễ quen tay. Hay dùng cho tường móng, tường rào, tường chịu va đập.
2. Gạch block bê tông rỗng
Viên lớn, có lỗ rỗng, xây nhanh. Hay dùng cho tường rào, tường kho, nhà xưởng. Lỗ rỗng có thể luồn thép và đổ vữa khi cần tăng cứng.
3. Gạch bê tông khí chưng áp (AAC)
Viên lớn, rất nhẹ. Bọt khí nhỏ bên trong được tạo ra khi bột nhôm phản ứng trong hỗn hợp xi măng, vôi, cát nghiền mịn hoặc tro bay, sau đó gạch được chưng áp bằng hơi nước nhiệt độ và áp suất cao. Gạch cách nhiệt tốt, khả năng cách âm ở mức khá và phụ thuộc độ dày tường, lớp tô. Hay dùng cho tường bao, tường ngăn của nhà phố nhiều tầng, căn hộ, giúp giảm tải trọng lên dầm, sàn và móng.
4. Gạch bê tông bọt
Cũng là gạch nhẹ, nhưng bọt khí được tạo bằng chất tạo bọt trộn vào vữa xi măng và gạch thường dưỡng hộ tự nhiên, không chưng áp như AAC. Cường độ và độ co ngót phụ thuộc nhiều vào nhà sản xuất, nên chọn nơi có chứng nhận chất lượng và kết quả thử nghiệm rõ ràng.
Kích thước gạch không nung phổ biến
Kích thước dưới đây là cỡ thường gặp trên thị trường (dài x rộng x cao). Mỗi nhà sản xuất có thể khác vài mm, nên khi thiết kế cần lấy theo catalogue của loại gạch đã chọn.
| Loại gạch | Kích thước thường gặp (mm) | Hay dùng cho |
|---|---|---|
| Gạch bê tông đặc | 220 x 105 x 60 | Tường móng, tường rào, tường chịu va đập |
| Gạch block bê tông rỗng | 390 x 190 x 190 · 390 x 150 x 190 · 390 x 100 x 190 | Tường rào, tường kho, nhà xưởng |
| Gạch AAC | 600 x (75-200) x 200, phổ biến dày 100 và 200 | Tường bao, tường ngăn nhà nhiều tầng |
| Gạch đất nung (để so sánh) | Gạch thẻ 180 x 80 x 40 · gạch ống 180 x 80 x 80 | Tường nhà ở nói chung |
Tường dày 100 mm (tường 10) thường dùng cho tường ngăn trong nhà; tường dày 200 mm (tường 20) cho tường bao, tường giáp nhà bên. Độ dày tường cụ thể do kiến trúc sư, kỹ sư chọn theo vị trí, yêu cầu cách âm, chống nóng và kết cấu.
Khi nào nên dùng gạch không nung?
- Nhà phố nhiều tầng, căn hộ: gạch AAC nhẹ giúp giảm tải trọng tường lên kết cấu, xây nhanh.
- Tường rào, tường kho, nhà xưởng: gạch block rỗng viên lớn, xây nhanh, chi phí nhân công thấp hơn.
- Tường cần chống nóng: tường AAC đủ dày, tô kín giúp giảm nóng cho tường hướng Tây. Nếu cần cách âm tốt giữa các phòng, kiến trúc sư sẽ chọn độ dày tường và vật liệu phù hợp, vì gạch nhẹ không cách âm tốt hơn gạch đặc cùng độ dày.
Ngược lại, với nhà ở thấp tầng mà đội thợ quen gạch đất nung, nhiều gia đình vẫn chọn gạch đất nung vì dễ mua, dễ sửa chữa, dễ khoan treo đồ. Nhiều công trình nhà ở hiện nay vẫn xây tường gạch đất nung như ảnh dưới.
Lưu ý khi xây tường gạch không nung
- Dùng đúng vữa: gạch AAC thường xây bằng vữa chuyên dụng, mạch mỏng; xây bằng vữa thường mạch dày dễ nứt và tốn vật liệu. Làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Không ngâm gạch, không xây gạch còn non: gạch không nung chỉ cần làm ẩm bề mặt vừa phải theo hướng dẫn của nhà sản xuất, không ngâm hay tưới đẫm như gạch đất nung. Gạch phải đủ thời gian dưỡng hộ tại nhà máy; gạch mới sản xuất, chưa đủ ngày tuổi dễ co ngót và gây nứt tường.
- Giằng và lưới chống nứt: tường dài, tường cao cần giằng bê tông hoặc thép theo thiết kế; chỗ tiếp giáp giữa tường gạch và cột, dầm nên gắn lưới trước khi tô để hạn chế nứt chân chim.
- Chống thấm tường ngoài: gạch nhẹ có nhiều lỗ rỗng, tường ngoài trời cần lớp tô và sơn chống thấm làm kỹ.
- Treo đồ nặng: khoan bắt tủ bếp, máy lạnh, kệ lên tường AAC cần tắc kê phù hợp loại gạch, hoặc chừa sẵn khối gia cố ở vị trí treo.
Chi phí phần thô phụ thuộc loại gạch, độ dày tường và biện pháp thi công. Bạn có thể tham khảo báo giá thi công phần thô của TDArchitects.
Câu hỏi thường gặp
Gạch không nung có bền bằng gạch đất nung không?
Gạch không nung đạt chất lượng, xây đúng kỹ thuật có thể dùng bền lâu. Điều quan trọng là chọn nhà sản xuất có chứng nhận chất lượng, gạch đủ thời gian bảo dưỡng và thi công đúng hướng dẫn.
Kích thước gạch block thông dụng là bao nhiêu?
Gạch block bê tông rỗng thường dài 390 mm, cao 190 mm, dày 100, 150 hoặc 190 mm tùy loại tường.
Gạch AAC có chống thấm tốt không?
Bản thân gạch AAC có lỗ rỗng nên hút nước. Tường ngoài trời cần tô bằng vữa phù hợp và sơn chống thấm; chân tường và khu vệ sinh cần chống thấm riêng.
Nhà ở dân dụng nên dùng gạch không nung hay gạch đất nung?
Tùy số tầng, vị trí tường và đội thợ. Có thể kết hợp: tường ngăn tầng trên dùng gạch nhẹ, tường móng, tường vệ sinh dùng gạch đặc. Kiến trúc sư và kỹ sư sẽ chọn theo từng công trình.
Bạn đang cân nhắc dùng gạch gì cho căn nhà sắp xây? Liên hệ TDArchitects qua trang liên hệ để được tư vấn theo bản vẽ và ngân sách, hoặc xem gói xây nhà trọn gói.
